Bijbelstudie bij het Emmaüsproject

Bijbelstudie bij het Emmaüsproject

mrt 10 2018

Bijbelstudie 3 – Terugkeer naar Jeruzalem

Ze stonden op en gingen meteen terug naar Jeruzalem.
Lees Lucas 24 vers 33-35

Zodra de beide metgezellen Jezus hebben herkend, staan ze op om terug te keren naar Jeruzalem. Vanmorgen liepen ze op diezelfde weg, in omgekeerde richting. Diep bedroefd, verslagen, zonder hoop. Weg van die ellendige plek, weg van hun rouwende vrienden. Nu haasten ze zich terug, opgetogen, uitzinnig van blijdschap: Hij leeft! En ze hebben Hem gezien en gesproken. Niet als een verre, hoog verheven Heer, maar als een metgezel, een reisgenoot, een vriend! Dat Hij plotseling verdwenen is, net zo plotseling als hij naast hen kwam wandelen, dat maakt ze niet uit. Dit moeten de anderen horen!

En zo haasten ze zich naar Jeruzalem. Naar Jeruzalem? Waarom eigenlijk? Wat hebben ze daar nog te zoeken? Kunnen ze niet beter de andere kant opgaan? Naar Galilea, waar de meeste leerlingen vandaan komen? Ja, waarom gaan ze eigenlijk naar Jeruzalem?

Het is de vraag of ze daar zelf diep over na hadden gedacht. Waarschijnlijk dachten ze niet zozeer aan Jeruzalem, maar meer aan de andere volgelingen van Jezus. Toen ze vanmorgen bij hen weggingen, was het nog een trieste bedoening. Verdriet en wanhoop, die maar niet weg wilden gaan toen die hysterische vrouwen verwarring kwamen zaaien. Maar daar kunnen ze nu iets aan doen. Zij moeten het ook weten! Zulk geweldig nieuws houd je natuurlijk niet voor je zelf! Dit is het moment om je weer bij de groep te voegen!

  • ·        Stel je eens voor hoe die terugreis geweest is. Wat hebben ze tegen elkaar gezegd? Over Jezus, over wat Hij vertelde uit de Bijbel, over hun eigen reactie, hun onbegrip? Zouden ze de plek nog hebben herkend waar Jezus ineens naast hen was komen lopen? Wat voor reactie zouden ze verwacht hebben van de andere leerlingen? Hoe zouden ze bedacht hebben om hen te overtuigen? En hoe reageren de anderen als ze zijn aangekomen?
  • ·        Hoe zou jij dat vinden? Kom je met geweldig nieuws en dan blijkt dat degenen aan wie je het wilt vertellen het al lang weten! Wat vond Kleopas daarvan denk je?
  • ·        De ervaring van deze twee mensen was natuurlijk uniek en eenmalig. Maar het delen van zo’n intense blijdschap hoeft dat niet te zijn. Ben jij in staat om je blijdschap te delen met anderen? Wat is daar voor nodig?

Jeruzalem neemt in het leven van Gods volk een belangrijke plaats in. Het is de stad van David, maar meer nog de stad van God. Reizen naar Jeruzalem is op weg gaan naar het Huis van God. In veel Psalmen wordt de stad bezongen. Bijvoorbeeld in Psalm 122.

Lees Psalm 122

  • ·        Waarom komen de stammen naar Jeruzalem? Wat vragen ze voor de stad en haar bewoners? Wat zie je daar in 2018 van terecht komen? Hoe belangrijk is de stad Jeruzalem voor jou? Zou jij willen ‘terugkeren’ naar Jeruzalem?

David wordt als auteur van deze psalm genoemd. In zijn tijd en in de tijd van Salomo heerste er vrede. Maar de echte vrede moest nog komen. En juist die vrede werd niet herkend: Lees Lucas 19:41-44. De Vredevorst zelf werd juist in de stad van de vrede vermoord! Waarom zou je naar zo’n stad terug willen keren? Heeft Jeruzalem dan niet zijn langste tijd gehad? Denk aan wat Jezus zei tegen de vrouw bij de put, in Samaria:

21‘Geloof me,’ zei ​Jezus, ‘er komt een tijd dat jullie noch op deze berg, noch in Jeruzalem de Vader zullen aanbidden.

23Maar er komt een tijd, en die tijd is nu gekomen, dat wie de Vader echt aanbidt, hem aanbidt in ​geest​ en in waarheid. (Johannes 4)

  • ·        Wat voor zin heeft het voor ons nog om Psalm 122 te lezen of te zingen, als Jeruzalem blijkbaar heeft afgedaan als woonplaats van God?

Lees Openbaring 21

Als wij naar Jeruzalem willen gaan, dan is dat geen terugkeren. Er komt een nieuw Jeruzalem. ‘Nieuw’ in de zin van ‘nog maar net gemaakt’, hier vóór was het er nog niet, was het nog onbekend. ‘Nieuw’ ook in de betekenis ‘als vervanging van het oude’. Vergelijk het met de manier waarop er in Hebreeën 8 vers 13 over het verbond gesproken wordt: 13Op het moment dat hij spreekt over een nieuw ​verbond​ heeft hij het eerste al als verouderd bestempeld. Welnu, wat verouderd is en versleten, is de teloorgang nabij. Zo is het Nieuwe Jeruzalem, de stad van God in het Nieuwe Verbond, ook een vervanging van het oude. Mooier, groter, indrukwekkender dan het Jeruzalem van Psalm 122. Verrassend nieuw, wie er naar binnen gaat valt van de ene verbazing in de andere. Een stad van vrede, met open poorten, naar alle windrichtingen. Geen plek om één keer per jaar te bezoeken, maar een plek om te gaan wonen. Een plek waar je opnieuw kunt wandelen met God in de avondkoelte, zonder dat je de neiging hebt om je te verstoppen. Want het gaat niet om de stad, het gaat om de Bewoner!

  • ·        Welke verschillen ontdek je als je het Nieuwe Jeruzalem vergelijkt met het oude Jeruzalem?
  • ·        Het oude Jeruzalem was van vroeger, het Nieuwe Jeruzalem is voor straks. Maar wat hebben we dan nu?
  • ·        Verlang jij naar het Nieuwe Jeruzalem? Op wat voor manier dan? En zo niet, hoe komt dat? Hoe zouden we elkaar daar bij kunnen helpen?

Even terug naar Kleopas en zijn broeders. Want wat is de grootste verrassing die hen wacht als ze weer in Jeruzalem zijn:

36Terwijl ze nog aan het vertellen waren, kwam ​Jezus​ zelf in hun midden staan en zei: ‘Vrede​ zij met jullie.’

Zo is er ook voor ons maar één echte reden om naar Jeruzalem te verlangen:

Om onze Heer te ontmoeten, Jezus de Vredevorst!

Bijbelstudie 2 - De betekenis van de Schriften ontsluiten

“Hij verklaarde hun wat er in al de Schriften over hem geschreven stond, en hij begon bij Mozes en de profeten.” (Lukas 24: 27)
In de Schriften komt Christus naar ons toe als de Redder die midden in de nood van deze wereld en ons leven heilzaam aanwezig wil zijn. Mozes en de profeten zijn de twee hoofddelen van het Oude Testament. Voor het ontsluiten van de betekenis van de Schriften sluiten we aan bij die indeling. We gaan aan de slag met een gedeelte uit de boeken van Mozes en een gedeelte uit de Profeten.

Als intro een anekdote van Harry Mulisch. Hij vertelt ergens dat hij een heel bijzonder boek wilde schrijven. Het is een soort detective. Maar dan een heel bijzondere. Normaal gesproken lees je in het boek wie de dader is. Maar in de detective die ik wilde schrijven, zegt Mulisch, daarin is de lezer de dader. Dat is heel bijzonder. Je bent het boek aan het lezen en hoe verder je komt en het plot zich ontrolt, des te spannender het wordt. Je staat op het laatst bij wijze van spreken bij het raam te kijken of de politie er al aankomt om je te arresteren. Maar, zegt Mulisch, eigenlijk hoef ik dat boek niet meer te schrijven, want dat boek is al geschreven: Dat is de bijbel.

Laat die visie op de bijbel eens op je inwerken. Er zitten in elk geval drie waardevolle elementen in.
1.      Het boek heeft een samenhangend plot rond Hem die sterft.
2.      Het boek is niet los te denken van mijn leven. Ik heb er alles mee te maken
3.      Het lezen van het boek brengt het proces ermee op gang.

Er ontbreekt trouwens ook een belangrijk ding in deze visie (welk?).
Houd in ieder geval de drie genoemde dingen nu eens in je achterhoofd/hart bij het nadenken over het lezen van de bijbel. Misschien is het een idee om even (samen) na te gaan hoe die drie ook in het Emmaüs verhaal terug komen.

Het is verstandig steeds eerst goed het aangegeven gedeelte te lezen.
Via een aantal trefwoorden hebben we geprobeerd kernen aan te wijzen.
De verwerking vindt plaats door antwoorden te zoeken op de vragen.
Dat kun je voor jezelf doen maar ook samen als geloofsgesprek.

1 Uit de boeken van Mozes: Numeri  21: 4 – 9
Het verhaal is er een in een lange reeks incidenten tijdens de woestijnreis. Het refrein is dat de weg lang en moeilijk is en het vertrouwen op God sijpelt langzaam weg. Let er op dat het dus steeds gaat om verzet tegen de weg die God gaat in zijn verlossing (zie 1 Cor. 10: 9).

Trefwoorden:
Ongeduld en ontevredenheid met Gods weg.
Zonde en straf.
Gebed en uitkomst.
Teken van leven.
Opzien en gered worden.

Verwerkingsvragen:
Hoe zou je de boodschap van dit gedeelte samen vatten?
Kun je met die boodschap ook in je eigen leven uit de voeten?
Voegt dit Bijbelgedeelte iets toe aan de manier waarop je God kent?
Komen deze trefwoorden ook in je eigen levensverhaal voor? Wat herken je er wel van en wat niet?

In 1 Cor. 10: 9 werpt de apostel Paulus een bepaald licht op dit gedeelte. Herken je wat hij schrijft ook in dit verhaal?

Lees nu ook Johannes 3: 14 – 21.
Verwerkingsvragen:
Voegt dit gedeelte voor jou iets toe aan het oorspronkelijke verhaal?
Kun je (achteraf?) begrijpen dat ook in dit verhaal van de koperen slang het evangelie van Christus verborgen is?

Probeer de trefwoorden nu ook eens te lezen in direct verband met het kruis van  Christus.

Maakt dat iets uit voor de manier waarop je ze in je eigen levensverhaal een plek geeft?

 

2 Uit de profeten: Jesaja 53: 1 – 6.
Als we Jesaja 53 lezen, moeten we haast meteen aan de Here Jezus denken. En dan gaat het vooral om vers 6 – 8. Probeer nu eerst de profetie eens te lezen als de aanduiding van iemand die te lijden heeft om Gods hand.

Trefwoorden:
Man van lijden, vertrouwd met ziekte.
Hij droeg onze ziekte, ons lijden.
Gestriemd, gebroken, door God geslagen.

Verwerkingsvragen:
Kun je je voorstellen dat mensen deze woorden anders opvatten dan als beschrijving van het lijden van Christus? (De Joden hebben de profetieën van de lijdende dienaar vaak opgevat als beschrijving van het lot van hun volk! Kun je dat aanvoelen?)

Hoe zou je de boodschap van dit gedeelte samen vatten?
Kun je jouw levensverhaal in die trefwoorden vertellen? Of anders het verhaal van je omgeving of van deze wereld?

Lees nu ook Mattheus 8 : 1 – 17.

Verwerkingsvragen:
Wat is volgens jou de kern van dit gedeelte?

Vergelijk vers 17 eens nauwkeurig met Jesaja 53: 4. Valt je ook iets op?
Kun je met de boodschap van dit gedeelte uit de voeten?
Als dit gedeelte je vragen oplevert (over je zelf of over het leven van iemand anders) durf je dat dan te delen met anderen? Leg ze in ieder geval voor aan de Geneesheer!

Als je tot zover gekomen bent met je Bijbelstudie zul je intussen ontdekt hebben wat er ontbreekt aan de anekdote van Mulisch. Probeer die ontdekking ook eens onder woorden te brengen tegenover iemand anders.

Bonus
Aan het slot van Lukas 24 (vers 44) herhaalt Jezus zijn onderwijs en dan aan de hele leerlingenkring. Daar wordt het OT genoemd in zijn drie onderdelen: De wet van Mozes, de profeten en de Psalmen. Met dat laatste werden de Bijbelboeken aangeduid die niet bij die eerste twee delen hoorden (dat gaat dus over boeken als de Psalmen, Job, Spreuken, Prediker, Hooglied). Als bonus materiaal hierbij daarom ook nog een gedeelte uit de Psalmen.

3 Uit de psalmen: Psalm 16
Verwerkingsvragen:
Wat voor opschrift zou je zelf boven deze psalm zetten?

De psalm is van David. Zou je een voorval uit diens leven weten waar dit lied bij past?

Past deze psalm bij jouw omgang met God? Zo ja, bij welke trefwoorden uit dit lied merk je dat? Zo nee, zijn er dan trefwoorden uit dit lied die vreemd zijn in je leven?

Lees apart vers 10 nog eens. Wanneer zou David dit beleefd kunnen hebben? Zou je dit vers ook op jouw leven durven toepassen?

Lees nu ook Handelingen 2: 22 – 32.
Verwerkingsvragen:
Werpt dit gedeelte voor jou nieuw licht op Ps 16?
Maakt Petrus er nu een Paaspsalm van of was Psalm 16 al lang zo’n opstandingslied? (Lees in dit verband ook nog Hand. 13: 35 – 37).
Kijk nu nog eens even naar de vraag over Psalm 16: 10. Voegt Hand. 2 nog iets toe dat voor die vraag belangrijk is?

Algemene verwerkingsvraag:
Wat neem je uit deze Bijbelstudie mee voor als je vanaf nu weer het Oude Testament leest?

Bijbelstudie 1 - Als U niet met ons meegaat HEER …
Lees Lukas 24:13-16

Kleopas en zijn reisgenoot dachten hun Koning en Messias gevonden te hebben, maar hij is dood. Hun hoop is vervlogen. Geen Messias, geen Koning. Geen Messiaans Koninkrijk. Zonder hem, zonder hoop moeten zij hun levensweg vervolgen.
Als het waar is, wat zij denken, hebben ze gelijk: Zonder God je weg moeten vervolgen is uitzichtloos! Dan kan je net zo goed niet verder gaan. Dat doen ze dan ook niet. Ze gaan niet verder. Ze geven het op. Ze gaan terug naar huis, weg van Jeruzalem. Ze laten hun broeders en zusters achter. Wat heeft het voor zin om nog samen met hen op te trekken, als hun Gids en Meester er niet meer is? Dit is niet wat ze hadden verwacht. Wat komt er nu terecht van Gods beloften?
Wij zijn gemaakt om te wandelen met God!

In Genesis 3:8 staat:
Toen de mens en zijn vrouw God, de HEER, in de koelte van de avondwind door de tuin hoorden wandelen, verborgen zij zich voor hem tussen de bomen.

Het lijkt er op dat het Gods gewoonte was om met de mens en zijn vrouw te wandelen in de avondkoelte. Heel gewoon, heel vertrouwelijk. Mensen zijn gemaakt om te wandelen met God. Zoals je wandelt met een vriend, met je man of je vrouw, met je vader of moeder. Dichtbij, genietend van elkaars gezelschap, met tijd en aandacht voor de ander. Samen onderweg.
‘Wandelen met God’ wordt een uitdrukking voor ‘leven dichtbij God’. Zo leven dat je Hem als het ware steeds naast je ziet lopen. Zoals sommigen zichzelf hier aan herinneren met een armbandje WWJD: What would Jesus do? Zoals Henoch wandelde met God (Genesis 5 vers 21-24, NBG vertaling).

• Wat zie je in je eigen leven terug van het wandelen met God? Hoe kan je daarin samen optrekken?

Zonder God op pad gaan is zonder hoop en zonder doel
Lees Exodus 33:1-17.

Het volk Israël heeft God gezien! Vuur en rook boven de berg, donder en bliksem, het oorverdovende geluid van een hoorn. En ze hoorden de stem van God, die tegen hen zei: Ik ben de HEER, jullie God, die jullie met mijn sterke arm uit dat slavenhuis Egypte heb bevrijd!
Israël is diep onder de indruk van hun God. Maar helaas niet erg lang. 40 dagen later maken ze hun eigen god, in de vorm van een gouden stierkalf. Zo ziet een god er uit, hebben ze in Egypte geleerd.
Na deze afgrijselijke reactie van Gods volk scheelt het maar een haartje of Hij had dit hele ontrouwe volk weggevaagd. Mozes smeekt en bidt, en alleen door God te herinneren aan zijn beloften blijft het volk in leven. Maar het Verbond is kapot!
God zegt tegen Mozes: Ga naar het land dat ik beloofd heb. Maar ik trek niet met jullie mee, want jullie zijn een onhandelbaar volk en ik zou jullie daarom onderweg kunnen doden.
Als Mozes dat hoort, wil hij niet vertrekken. En hij laat aan God weten: ‘Als u niet zelf meegaat, laat ons dan niet verder trekken.
Opnieuw weet Mozes God over te halen. Opnieuw herinnert Mozes de HEER aan wat Hij zelf heeft beloofd. En God gaat mee! Zijn heiligdom wordt toch gebouwd!

• Wat zou er met het volk gebeurd zijn als God niet was meegegaan? Hij had beloofd om zijn engel, zijn bode mee te sturen. Die zou hen beschermen (Exodus 32:34, 33:3). Was dat niet voldoende?
• Wat gebeurt er als God niet meegaat:
- Numeri 14:39-45
- 1 Samuel 4:1-11
- Psalm 127
• Heb je zelf ook wel eens gedacht dat God niet met je meeging op je levensweg? Hoe was dat? Kijk je er achteraf anders tegen aan?

Een vreemdeling loopt mee
Als lezer weet je dat Jezus bij de twee komt lopen, maar Kleopas en zijn metgezel weten dat niet. Hun blik is ‘vertroebeld’. Dit is blijkbaar nog niet het moment om Hem te herkennen.
• Waarom zou dat nodig zijn? Waarom zou Jezus zich niet meteen bekend hebben gemaakt?

De Heer verschijnt vaker als ‘vreemdeling’ op een moment dat bij mensen de hoop vervlogen is:
- Bijvoorbeeld bij Abraham, die weinig hoop meer heeft op een eigen nakomeling (Genesis 18:1-15)
- Bij Gideon, die geen hoop meer heeft op vrijheid, vrede en voorspoed (Richteren 6:11-24)

• Waarom zou God soms in mensengedaante verschijnen? Zou dat nog steeds kunnen? Kunnen wij Hem ook als ‘vreemdeling’ tegenkomen? Heb je dat zelf wel eens meegemaakt?

Achteraf zeggen beide wandelaars tegen elkaar:
‘Brandde ons hart niet toen hij onderweg met ons sprak en de Schriften voor ons ontsloot?’
Hun hart brandde al, ook al herkenden ze Hem nog niet, wonderlijk.
• Wat zorgde uiteindelijk voor de herkenning? Hoe zouden wij God, of Jezus, kunnen herkennen als Hij (ongemerkt) met ons meeloopt?

zondag 16 december

Aanvang: 09:30
prof. dr. A.L.Th. de Bruijne (Kampen)
Advent (3)
Schatkist 2 en 3
Aanvang: 17:00
ds S.P. Roosendaal (Lelystad)
Dienst in Het Anker

De Lichtbron is een kerk waarin God centraal staat. We geloven in Jezus Christus en willen graag bij Hem horen. Geloof in Hem geeft ons leven glans en toekomst. Wil je er meer over weten? Van harte welkom in onze kerkdiensten of neem contact op.

De Helmstok

Gereformeerd basisonderwijs.

Hartelijk welkom bij de Helmstok